2022 жылғы қараша айында бірқатар бұқаралық ақпарат құралдарында Қазақстандағы құмар ойын бизнесінің табысы бір жыл ішінде шамамен 9 есеге артқаны туралы ақпарат жарияланды. Алайда бұл табыстың негізгі өсімі кімнің үлесіне тиесілі екені нақты көрсетілмеді: офлайн-казиноларға ма, ойын автоматтары залдарына ма, букмекерлік кеңселерге ме, әлде Қазақстанда тыйым салынған онлайн-казиноларға ма?

Бұл мәселені QAPINFO журналисі анықтап, Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы (ҰСБ) басшысының орынбасары Жасер Жарқынбаевтан ресми түсініктеме сұрады.

«2022 жылғы қаңтар–қыркүйек айлары аралығында құмар ойындарды ұйымдастыру және бәс тігу қызметтері бойынша көрсетілген қызметтердің көлемі 456,2 млрд теңгені құрады. Оның ішінде шағын кәсіпорындар бойынша – 163,1 млрд теңге, орта және ірі кәсіпорындар бойынша – 293,1 млрд теңге. Қызмет көлемінің күрт өсуі “Sports Entertainment” ЖШС (1xBet), “NetBet” ЖШС және “Domina Fortuna” ЖШС есебінен байқалды, олардың жалпы көлемдегі үлесі 88%-ды құрайды», – деп хабарлады Жарқынбаев.

Осылайша, 2022 жылдың толық емес кезеңінде табыстың өсуі негізінен букмекерлік кеңселер қызметін көрсететін компанияларға тиесілі болды. Олардың үлесі 88%-ды немесе 400 млрд теңгеден астам соманы құрады. Ал офлайн-казинолар мен ойын автоматтары залдарының жиынтық үлесі осы кезеңде жалпы көлемнің небәрі 12%-ын ғана құраған.

Айта кету керек, Қазақстанда букмекерлік кеңселердің және заңмен тыйым салынған түрлі онлайн-казинолардың танымалдығы коронавирус пандемиясына байланысты қозғалыс шектеулері кезеңінде артты. Ал жер үстіндегі казинолар, керісінше, қызметінің тоқтауына және түрлі шектеулерге байланысты айтарлықтай шығынға ұшырады.

Құмар ойын саласындағы қызмет көлемін объективті бағалау үшін салықтық аударымдардың өсуін және салықтар мен басқа да төлемдерді есептеу үшін қолданылатын айлық есептік көрсеткіштің ұлғаюын ескеру қажет. Сондай-ақ, құмар ойын бизнесінде шын мәнінде не болып жатқанын түсіну үшін соңғы 2–3 жылмен шектелмей, кемінде соңғы 10–15 жыл ішіндегі даму үрдісін талдаған жөн. Бұл ретте әрбір құмар ойын қызметінің түрін жеке-жеке қарастыру маңызды, сонда ғана осы салада қай бағыттың дамып, қайсысының құлдырап жатқанын нақты анықтауға болады.