НЕГЕ ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ИГОРЛЫҚ БИЗНЕС ТУРИЗМНІҢ ДРАЙВЕРІНЕ АЙНАЛМАЙ ОТЫР

17 0

Қазақстанның Алматы облысы — табиғи көрікті жерлерге бай өңір. Іле-Алатау мемлекеттік ұлттық табиғи паркiнен бастап, Шарын шатқалы мен Қапшағай су қоймасының жағалауларына дейін бұл аймақтың туристік әлеуеті жоғары екені сөзсіз. Ал Швейцария табиғатымен салыстырылатын Бурабай өңірі көлдері мен қылқан жапырақты ормандарымен туристік индустрия үшін айрықша мүмкіндікке ие.

Осыған байланысты аталған өңірлерде игорлық бизнесті дамыту идеясы бастапқыда өте перспективалы болып көрінді: күндіз — табиғат аясындағы демалыс, ал кешкісін — ойын-сауық пен казино. Алайда іс жүзінде жағдай мүлде басқаша қалыптасты. Қазіргі таңда Қонаев қаласында небәрі 5 казино жұмыс істейді, ал Бурабайда — бар болғаны 1 казино ғана бар.

Earth&World порталы казино-туризмге тартымды елдерге талдау жүргізіп, олардың қатарынан алты мемлекетті атап өтті. Бұл тізімге Қазақстан кірмеген. Әрине, ғасырлық тәжірибесі бар еуропалық Монако немесе Қытайдың Макао аймағымен бәсекелесу оңай емес.

Алайда, мысалы, Ұлыбританияда игорлық бизнес «Азарттық ойындар туралы» заңмен реттеледі. Бұл заң 2005 жылы қабылданған (Қазақстанда ұқсас заң 2007 жылы қабылданды). Соған қарамастан, бүгінде бұл елде 154 казино, 3 ат жарыс алаңы, 8 букмекерлік компания және 9 бинго орталығы жұмыс істейді. Аталған сала жыл сайын 10 миллиард АҚШ долларынан астам табыс әкеліп, шамамен 215 мың адамды жұмыспен қамтып отыр.

Мұның себебі неде? Ең алдымен, мемлекет тарапынан бұл бизнеске деген көзқарастың өзгешелігінде. Covid-19 пандемиясының салдарын еңсеру мақсатында Ұлыбритания билігі ойын-сауық индустриясын, оның ішінде казино саласын, пайызсыз несиелер арқылы қолдады. Ал Қазақстанда, тіпті экономикалық тұрғыдан қолайлы кезеңдердің өзінде, игорлық бизнес басым инвестициялық жобалар қатарына енгізілген жоқ.

Нәтижесінде, 2022 жылдың қорытындысы бойынша игорлық бизнес субъектілерінің бюджетке төлеген төлемдері шамамен 15 миллиард теңгені (33,3 миллион АҚШ долларынан сәл астам) құрады. Сонымен қатар, бұл салада жыл бойы тұрақты түрде шамамен 4 мың адам ғана жұмыспен қамтылған.

Осылайша, Қазақстандағы игорлық бизнестің туризмнің маңызды драйверіне айналу әлеуеті болғанымен, оның қазіргі ахуалы мен мемлекет тарапынан жеткілікті қолдаудың болмауы бұл мүмкіндіктің жүзеге асуын алыс перспективада қалдырып отыр.