Ақылмен тыйым салу. «Құмар ойын» жарнамасын зиян келтірмей қалай шектеуге болады

34 0

«Велосипедті қайта ойлап табудың қажеті жоқ» деген кең тараған сөз Қазақстанда қазіргі уақытта үкімет деңгейінде талқыланып жатқан құмар ойын мекемелерінің жарнамасын шектеу мәселесіне де дәл келеді. Бұл проблемамен Қазақстаннан бұрын бетпе-бет келген елдердің тәжірибесі пайдалы болуы мүмкін.

Алайда Мәдениет және спорт министрі Асхат Оралов бұл мәселеде «мен үшін беделді үлгілер жоқ» екенін мәлімдеді. Дегенмен Ақпарат және қоғамдық даму вице-министрі Евгений Кочетов лудоманияға қатысты заң жобасын әзірлеу барысында құмар ойын бизнесінің жарнамасына қатысты да алдыңғы қатарлы халықаралық тәжірибе зерттелетінін айтты.

Біз өз тарапымыздан шетелде бұрыннан қолданылып келе жатқан құмар ойын жарнамасын ақылға қонымды түрде шектеудің бірнеше тәсілін жинақтадық.

Мәселен, Арменияда балаларды мұндай жарнамадан қорғау үшін теледидар арқылы көрсетілімге тек түнгі уақытта — кешкі сағат 22:00-ден таңғы 7:00-ге дейін ғана рұқсат етілген. Австралияда осындай уақытша шектеу таңғы 5:00-ден кешкі 20:30-ға дейін қолданылады. Ал Жаңа Зеландияда балалардың қызығушылығын оятпау мақсатында құмар ойын жарнамасында мультфильм кейіпкерлерін пайдалануға тыйым салынған.

Ганада казино жарнамасына танымал тұлғалардың қатысуына рұқсат етілмейді. Себебі олардың аудиторияға ықпалы жоғары деп есептеледі және жарнамада көрінуі құмар ойындарды қолдау ретінде қабылдануы мүмкін, бұл құпталмайды. Грекияда медиа тұлғаларды жарнамаға тарту үшін арнайы рұқсат алу қажет. Сонымен қатар бұл елде құмар ойын мекемелерінің жарнамасын қандай да бір музыкамен сүйемелдеуге тыйым салынған.

Литвада мұндай жарнама тек логотипті, сауда белгісін немесе мекеменің атауын ғана көрсетуімен шектеледі.

Ең ерекше тәсілді Исландия қолданған: онда гемблингті тек исланд тілінде ғана жарнамалауға болады. Бұл шектеу негізінен шетелдік операторлардың белсенділігін азайту мақсатында енгізілген, себебі исланд тілі өте күрделі.

Ал Қазақстанда түсініксіз себептермен классикалық казинолардың жарнамасына тыйым салынып, сонымен қатар азарт ойындар да жүргізілетін түрлі онлайн-платформалар интернетте ғана емес, басқа да арналар арқылы еркін жарнамаланып келеді.